Najczęstsze pytania
Najczęstsze pytania po śmierci bliskiej osoby
Krótkie odpowiedzi na to, o co pyta prawie każdy. Przy każdej znajdziesz link do dłuższej porady. Nie udzielamy porad prawnych — przy sporach i długach skontaktuj się z prawnikiem.
Pierwsze godziny i dni
Czy muszę załatwić wszystko od razu?
Nie. W pierwszych dniach liczą się tylko sprawy potrzebne do pochówku i rejestracji zgonu. Świadczenia, banki, umowy i spadek mają terminy liczone w tygodniach i miesiącach.
Zmarł ktoś w domu. Do kogo dzwonić?
W dzień do przychodni POZ, w nocy i święta do nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Przy nagłej śmierci, wypadku lub podejrzeniu przestępstwa — na 112. Lekarz wystawia kartę zgonu, dopiero potem zakład pogrzebowy może zabrać ciało.
Czy zakład pogrzebowy może załatwić wszystko za mnie?
Zakład pogrzebowy może na podstawie pełnomocnictwa zgłosić zgon w USC, odebrać akt zgonu i złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy. Nie załatwi za Ciebie spraw bankowych, spadkowych ani podatkowych.
Kto może zgłosić zgon w urzędzie stanu cywilnego?
Najbliższa rodzina albo osoba z pełnomocnictwem, w tym zakład pogrzebowy. Zgon zgłasza się w USC właściwym dla miejsca zgonu, co do zasady w ciągu 3 dni od wystawienia karty zgonu.
Dokumenty i pogrzeb
Ile odpisów aktu zgonu zamówić?
Pierwszy odpis skrócony jest bezpłatny. Wiele instytucji przyjmuje kopię lub sprawdza akt elektronicznie, dlatego dodatkowe odpisy (22 zł za skrócony) warto zamawiać wtedy, gdy ktoś rzeczywiście ich zażąda.
Czy zgłoszenie zgonu wymeldowuje zmarłego i unieważnia jego dowód?
Tak. Rejestracja zgonu w USC automatycznie wymeldowuje zmarłego i unieważnia dowód osobisty. Nie musisz nic dodatkowo zgłaszać w gminie.
Ile kosztuje pogrzeb i kto płaci?
Zwykle od 6 do 12 tysięcy złotych. Zasiłek pogrzebowy z ZUS lub KRUS wynosi 7 000 zł i przysługuje osobie, która pokryła koszty. Bank może też wypłacić z konta zmarłego zwrot kosztów pogrzebu na podstawie rachunków.
Pieniądze, ZUS i praca
Komu przysługuje renta rodzinna?
Dzieciom do ukończenia nauki (najczęściej do 25. roku życia), wdowie lub wdowcowi po spełnieniu warunków wieku lub niezdolności do pracy, czasem rodzicom zmarłego. Wniosek składa się w ZUS na formularzu ERR.
Co z emeryturą za miesiąc, w którym zmarł bliski?
Niewypłacone świadczenie za miesiąc śmierci to tzw. niezrealizowane świadczenie. Mogą je odebrać małżonek i dzieci, a także inni członkowie rodziny, którzy prowadzili wspólne gospodarstwo. Wniosek ENS składa się w ZUS.
Ile dni wolnego przysługuje po śmierci bliskiej osoby?
2 dni przy śmierci małżonka, dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy; 1 dzień przy śmierci siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka albo innej osoby na utrzymaniu. Urlop okolicznościowy jest płatny.
Bank
Co dzieje się z kontem bankowym po śmierci właściciela?
Bank blokuje konto po otrzymaniu informacji o śmierci. Pełnomocnictwa wygasają, karty przestają działać. Pieniądze wypłaci spadkobiercom po przedstawieniu postanowienia sądu lub aktu poświadczenia dziedziczenia — wcześniej tylko zwrot kosztów pogrzebu i dyspozycję na wypadek śmierci.
Jak sprawdzić, w jakich bankach zmarły miał konta?
Przez Centralną Informację o Rachunkach: wniosek składasz w dowolnym banku lub SKOK-u, a odpowiedź obejmuje wszystkie banki w Polsce. Potrzebny jest dokument potwierdzający prawo do spadku.
Spadek i podatki
Czy muszę od razu spłacać długi zmarłego?
Nie. Do czasu potwierdzenia nabycia spadku nikt nie może skutecznie dochodzić od Ciebie długów zmarłego. Masz 6 miesięcy na decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu spadku — najpierw sprawdź, jakie długi naprawdę istnieją.
Od kiedy liczy się 6 miesięcy na odrzucenie spadku?
Od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule swojego powołania — dla najbliższej rodziny zwykle od dnia śmierci, dla dalszych spadkobierców od dnia, gdy wcześniejsi odrzucili spadek. Oświadczenie składa się u notariusza albo w sądzie.
Notariusz czy sąd — jak potwierdzić spadek?
Jeśli wszyscy spadkobiercy są zgodni i mogą stawić się razem, szybszy jest akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza (zwykle jedna wizyta). Przy sporze, nieznanych spadkobiercach albo testamencie własnoręcznym pozostaje sąd.
Kiedy nie trzeba składać SD-Z2?
Gdy nie należysz do najbliższej rodziny objętej zwolnieniem (wtedy składasz SD-3) albo gdy wartość majątku nie przekracza kwoty wolnej. Jeśli zwolnienie Ci przysługuje, SD-Z2 składasz w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia postanowienia sądu lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.
Nie znalazłeś swojego pytania? Odpowiedz na kilka pytań, a ułożymy listę spraw dla Twojej sytuacji.