W skrócie
Od 7 stycznia 2026 r. przepisy są korzystniejsze dla części osób, które nie złożyły SD-Z2 w terminie. Możliwe jest przywrócenie 6-miesięcznego terminu, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że przekroczenie nastąpiło bez jego winy.
Wniosek o przywrócenie trzeba złożyć w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia i jednocześnie dopełnić czynności, czyli złożyć SD-Z2.
Nowa możliwość nie obejmuje automatycznie każdego starego spadku. Przepisy przejściowe określają, do jakich nabyć można ją stosować.
Najpierw ustal, jaki termin został przekroczony
SD-Z2 służy najbliższej rodzinie do zachowania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.
Przy spadku podstawowy 6-miesięczny termin liczy się zwykle od dnia:
- uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku,
- zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia,
- innego właściwego formalnego potwierdzenia.
Jeżeli liczyłeś termin od złej daty, najpierw sprawdź, czy faktycznie już minął.
Co zmieniło się w 2026 roku
Od 7 stycznia 2026 r. można wnioskować o przywrócenie terminu na zgłoszenie nabycia dla zwolnienia najbliższej rodziny, jeżeli niedotrzymanie terminu nastąpiło bez winy podatnika.
Ministerstwo Finansów podaje jako przykład sytuacje, w których podatnik obiektywnie nie mógł dokonać zgłoszenia, np. z powodu choroby.
Nie wystarczy samo stwierdzenie „zapomniałem”. Trzeba uprawdopodobnić brak winy.
Co zrobić krok po kroku
1. Ustal dokładną datę upływu pierwotnego terminu
Sprawdź dokument spadkowy i datę, od której zaczęło biec 6 miesięcy.
Nie opieraj się na pamięci.
2. Ustal przyczynę opóźnienia
Zapisz, co konkretnie uniemożliwiło złożenie SD-Z2 w terminie.
Przyczyna musi być na tyle przekonująca, aby można było uprawdopodobnić brak Twojej winy.
3. Ustal dzień, w którym przeszkoda ustała
To kluczowe, ponieważ od tego momentu biegnie 7 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Jeżeli np. przeszkodą była hospitalizacja, znaczenie może mieć moment, od którego realnie mogłeś ponownie załatwiać sprawy.
4. Przygotuj wniosek o przywrócenie terminu
Wniosek kierujesz do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.
Opisz:
- jaki termin został przekroczony,
- dlaczego,
- dlaczego uchybienie nastąpiło bez Twojej winy,
- kiedy przyczyna ustała.
Dołącz dowody lub dokumenty, jeżeli je masz.
5. Jednocześnie złóż SD-Z2
Samo wysłanie prośby o przywrócenie terminu nie wystarczy.
Razem z wnioskiem trzeba dokonać spóźnionej czynności, czyli złożyć zgłoszenie SD-Z2.
6. Zachowaj potwierdzenia
Przechowuj kopię wniosku, formularza, załączników i potwierdzenia złożenia.
Przy krótkim 7-dniowym terminie dowód daty jest szczególnie ważny.
Kogo obejmuje nowa możliwość
Ministerstwo Finansów wskazuje, że możliwość przywrócenia terminu dotyczy nabyć:
- od 7 stycznia 2026 r.,
- oraz wcześniejszych, jeżeli 6-miesięczny termin na zgłoszenie nie upłynął przed 7 stycznia 2026 r.
Jeżeli Twój termin minął dużo wcześniej, nie zakładaj automatycznie, że nowelizacja działa wstecz.
Co jeśli o spadku dowiedziałeś się później
Przepisy przewidują też osobną regułę dla sytuacji, gdy o samym nabyciu rzeczy lub prawa dowiadujesz się dopiero po upływie podstawowego terminu.
Wtedy możliwe jest zachowanie zwolnienia po zgłoszeniu w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o nabyciu, pod warunkiem uprawdopodobnienia późniejszej wiedzy.
To inny mechanizm niż przywrócenie terminu z powodu braku winy.
Przykład: nieodebrane postanowienie sądu
Bardzo ważna pułapka: termin może biec od dnia uprawomocnienia postanowienia, nawet jeśli nie odebrałeś jeszcze jego papierowego odpisu.
Samo oczekiwanie na przesyłkę z sądu nie zawsze chroni przed upływem terminu.
Jeżeli wiesz, że postanowienie jest prawomocne, a 6 miesięcy się kończy, nie odkładaj zgłoszenia wyłącznie dlatego, że nie masz papieru w ręku.
Czy urząd musi przywrócić termin
Nie.
To decyzja wymagająca oceny, czy rzeczywiście uprawdopodobniłeś brak winy.
Dlatego wniosek powinien opisywać konkretny przebieg wydarzeń, a nie składać się z jednego zdania „nie wiedziałem, że trzeba”.
Termin
7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia — na wniosek o przywrócenie terminu.
Razem z wnioskiem złóż SD-Z2.
Nie myl tego 7-dniowego terminu z podstawowymi 6 miesiącami na zwykłe zgłoszenie.
Najczęstsze błędy
- założenie, że od 2026 każdy spóźniony formularz zostanie zaakceptowany,
- brak wskazania przyczyny niezawinionej,
- przekroczenie 7 dni od ustania przeszkody,
- złożenie wniosku bez SD-Z2,
- próba zastosowania nowych zasad do starego terminu, który upłynął przed datą objętą przepisami,
- mylenie późniejszego dowiedzenia się o nabyciu z przywróceniem terminu.
Najczęstsze pytania
Czy po terminie zawsze trzeba zapłacić podatek?
Nie zawsze. Od 2026 r. w określonych sytuacjach można wnioskować o przywrócenie terminu.
Czy wystarczy napisać, że zapomniałem?
Samo zapomnienie nie oznacza automatycznie braku winy.
Ile mam czasu na wniosek?
7 dni od ustania przyczyny, która uniemożliwiła zachowanie terminu.
Czy trzeba jednocześnie wysłać SD-Z2?
Tak.
Czy nowe zasady dotyczą spadku z 2020 roku?
Nie można tego założyć. Trzeba sprawdzić przepisy przejściowe i datę upływu wcześniejszego terminu.
Co dalej
Jeżeli nie masz pewności, jak liczony był Twój podstawowy termin, przeczytaj SD-Z2 po spadku. Przy dużej wartości spadku rozważ konsultację z doradcą podatkowym.